به گزارش شهرآرانیوز؛ مستند، از ابزارهای مهم برای ثبت وقایع و به تصویر کشیدن واقعیتها محسوب میشود. ابزاری که در وقایعی، چون ناآرامیهای اخیر میتواند نقش تعیین کنندهای ایفا کند و در راستای آگاهی سازی عموم مردم گام بردارد. از همین رو با محمد محمدی سر شت، مستندساز مشهدی که تجربه حضور در بحرانها و ساخت مستند را دارد درباره اهمیت مستندسازی در این ایام گفت وگویی داشتهایم که در ادامه میخوانید.
محمدی سرشت با اشاره به اتفاقاتی که این شبها در شهر جریان دارد میگوید: الان مستندسازها فقط میتوانند در حوزه ثبت اتفاق و آگاهی رسانی فعالیت کنند و بیشتر از این نمیتوانند قدمی بردارند. البته آنها برای ثبت وقایع هم کار سختی در پیش دارند، چون متأسفانه نهادی متولی از آنها حمایت نمیکند.
او ادامه میدهد: متأسفانه مسئولان ما، به مستند به عنوان ابزاری کارآمد و اثرگذار نگاه نمیکنند، به همین دلیل هم در زمان ناآرامی ها، تصمیمهای دقیقی در این باره نمیگیرند و به مستندسازان برای ساخت اثر از اتفاقات، میدان نمیدهند.
محمدی سرشت که باور دارد مستندسازی در این ایام دو وجه دارد، اظهار میکند: یک نوع مستندسازی، ساخت اثر در کف میدان است، یعنی اینکه مستندساز بتواند به دلیل اتفاقات برود و از آشوبها تصاویر مناسب تهیه کند. این مستندسازی در شرایط الان خروجی مناسب ندارد، چون همان طور که اشاره کردم برای اینکه این اتفاق محقق شود باید از مستندساز حمایت و حداقل امنیت جانی اش تأمین شود. اتفاقی که رخ نمیدهد، به طوری که گاهی حتی نهادهای امنیتی سنگ اندازی هم میکنند.
این فیلم ساز یادآور میشود: یک وجه دیگر هم ساخت اثر تحلیلی و درباره موضوع است، در این حالت لازم نیست مستندساز به دل ماجرا برود. متأسفانه این نوع از مستندسازی هم به دلیل برخوردی که با مستندسازان طی سالهای گذشته شده است، کم اتفاق میافتد. به گفته محمدی سرشت در سالهای گذشته نهادهای متولی به ویژه صداوسیما مستندسازی را به طور کامل تعطیل کردهاند.
او این اتفاق را تعطیل شدن پژوهش میداند و میگوید: ما الان میتوانیم تبعات تعطیلی مستندسازی را ببینیم. در روزهایی که صداوسیما بیشتر از هر زمان دیگری به مستندهای آگاهی بخش نیاز دارد، دستش خالی است. او با اشاره به کمبود ساخت هر دو نوع مستند بیان میکند: صداوسیما بنا به سیاستهای اشتباهی که در دوره جدیدش اتخاذ کرده و اولویتش را فقط بر روی سریال سازی و برنامه سازی قرار داده، بسیاری از مستندسازان را از دست داده است. این درحالی است که ما میبینیم رسانههای بیگانه بسیار قوی در این حوزه فعالیت میکنند.
محمدی سرشت که باور دارد نهادهای متولی به مستند نگاه مقطعی دارند یادآور میشود: مستند مخاطب خودش را دارد. از همین رو همه شبکههای مهم دنیا بخشی را به مستند اختصاص میدهند، ولی دوستان ما در صدا وسیما از جذب این گروه از مخاطبان غافل شدهاند. به گفته او وقتی مسئولان مستندسازی را تعطیل میکنند، نمیتوانند دیگر از فعالان این عرصه توقع داشته باشند در مواقع بحران خیلی سریع پای کار بیایند و اثری خوب تولید کنند.
این فیلم ساز با تأکید بر ضرورت ثبت وقایع جاری در کشور میگوید: مستندسازی به آسیب شناسی ناآرامیها کمک میکند. اما وقتی مستندسازان انگیزهای برای فعالیت ندارند و برای رفتن به کف میدان حمایت نمیشوند، اثر آسیب شناسانهای هم تولید نمیکنند. از همین رو ما میبینیم این ناآرامیها چندین بار در دورههای مختلف تکرار میشود.
محمدی سرشت ادامه میدهد: من این شبها که به عنوان یک بسیجی مستندساز بیرون میروم، میبینم که نیروی بسیج ما هیچ استراتژی و برنامهای در میدان ندارند و هنوز همان طور که در ناآرامیهای سال ۱۳۹۶ عمل میکردهاند، پیش میروند. به نظر من این موضوع باید آسیب شناسی شود و ساخت مستندی در این باره میتواند به نهادهای متولی و مسئولان ایراد هایشان را گوشزد کند.
او با بیان اینکه منطقه احمدآباد طی ناآرامیهای سالهای گذشته همواره منطقه استراتژیک و نقطه عطف شلوغیها بوده است بیان میکند: بسیار خنده دار و مضحک است که بعد از این همه مدت هنوز برنامهای برای کنترل منطقه احمدآباد وجود ندارد. این اتفاق در درجه اول نشان میدهد که نهادهای متولی نتوانستند راهکار درستی اتخاذ کنند تا از تجمع در منطقه احمدآباد جلوگیری کند. در درجه دوم هم کمبود تولیدات رسانهای را که میتواند کمک کننده باشد، نشان میدهد.
محمدی سرشت با اشاره به افزایش خشونت در این دوره از ناآرامیها بیان میکند: صداوسیما نمیتواند این میزان از خشونت را نشان دهد، اما مستندساز میتواند این تصاویر را منعکس کند. البته همان طور که اشاره شد وضعیت برای فعالیت این گروه هم فراهم نیست در نتیجه اتفاقات خشونت آمیزی که در شهر رخ میدهد به مردم منتقل نمیشود و خیلیها درباره این وقایع نمیدانند. برای مثال چند شب پیش یک ساختمان متعلق به شهرداری در هفت تیر را آتش زدند، در این اتفاق فردی جوان سوخت به طوری که صورتش قابل شناسایی نبود. بسیاری از این اتفاق خشونت آمیز مطلع نیستند.
او در پایان صحبت هایش این نکته را یادآور میشود که با وجود تمام مشکلات، بسیاری از مستندسازان و فعالان رسانهای برای اطلاع رسانی درست به مردم پای کار هستند. محمدی سرشت بیان میکند: در جنگ دوازده روزه گروهی از فعالان رسانهای با همراهی انجمن فیلم سازان انقلاب اسلامی خراسان قرارگاه رسانهای به اسم سرباز ایران را تشکیل دادند که این قرارگاه الان هم فعال است و تولیدات رسانهای انجام میدهد.
این فیلم ساز با اشاره به تولید مستند نماهنگی درباره پرچمی که از پل فجر مشهد به پایین کشیده شد، میگوید: بچههای قرارگاه با وجود تمام سختیها جهادی پای کار آمدند و این شبها جانشان را در دستشان گرفتهاند و مشغول تولید هستند.